Kolagen jest jednym z podstawowych białek budujących skórę. Wraz z wiekiem zmienia się struktura włókien kolagenowych, a skóra stopniowo traci swoją elastyczność. Proces ten jest jednym z czynników związanych z pojawianiem się zmarszczek oraz zmianami w wyglądzie skóry.

Z tego względu coraz więcej uwagi poświęca się doustnej suplementacji hydrolizowanym kolagenem. Czy może ona wpływać na wygląd i właściwości skóry? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwali autorzy randomizowanego, potrójnie zaślepionego badania kontrolowanego placebo, opublikowanego w Journal of Cosmetic Dermatology.

Jak przeprowadzono badanie?

W badaniu uczestniczyły kobiety w wieku od 45 do 60 lat z widocznymi oznakami naturalnego starzenia oraz fotostarzenia skóry. Do udziału zakwalifikowano 50 kobiet, które losowo podzielono na dwie grupy. Jedna otrzymywała hydrolizowany kolagen rybi, a druga placebo.

Uczestniczki przyjmowały codziennie 10 g hydrolizowanego kolagenu ECOllagen® lub placebo przez 12 tygodni. Preparat należało spożywać rano, na pusty żołądek, po rozpuszczeniu w co najmniej 100 ml wody. Badany kolagen pozyskiwano z ryby Pangasius hypophthalmus.

Badanie było potrójnie zaślepione, co oznacza, że informacji o przydziale do poszczególnych grup nie znali uczestnicy, osoby prowadzące ocenę ani statystyk. Ostatecznie badanie ukończyło 45 kobiet, natomiast analiza zgodna z protokołem objęła 36 uczestniczek.

Stan skóry oceniano przed rozpoczęciem suplementacji, a następnie po 6 i 12 tygodniach.

Jak oceniano zmarszczki i elastyczność skóry?

Do oceny zmarszczek wykorzystano system analizy skóry VISIA. Lewa i prawa strona twarzy były analizowane oddzielnie, a niższy wynik oznaczał mniejsze nasilenie widocznych zmarszczek.

Elastyczność skóry policzka oceniano natomiast za pomocą urządzenia Cutometer®. W tym przypadku wyższa wartość pomiaru oznaczała większą elastyczność skóry.

Uczestniczki wypełniały również kwestionariusz dotyczący subiektywnej oceny kondycji skóry. Oceniały między innymi jej elastyczność, nawilżenie, promienność, jędrność, zmarszczki oraz ogólne odczucie dotyczące wyglądu skóry.

Jak suplementacja kolagenem wpłynęła na zmarszczki?

Najbardziej wyraźne wyniki badania dotyczyły zmarszczek.

Po 12 tygodniach w grupie przyjmującej hydrolizowany kolagen odnotowano istotne statystycznie zmniejszenie wyniku zmarszczek w porównaniu z wartościami początkowymi.

Po lewej stronie twarzy wynik zmniejszył się o 17%, natomiast po prawej stronie o 35%.

Co istotne, po 12 tygodniach wynik dotyczący zmarszczek po prawej stronie twarzy był również o 24% niższy w grupie przyjmującej kolagen w porównaniu z grupą placebo. Różnica ta była istotna statystycznie.

Autorzy zwrócili jednocześnie uwagę na różnice pomiędzy lewą i prawą stroną twarzy. W dyskusji wskazali, że jednym z możliwych wyjaśnień może być nierównomierna ekspozycja poszczególnych części twarzy na promieniowanie słoneczne lub wpływ pozycji podczas snu. Są to jednak hipotezy wymagające dalszych badań.

Czy kolagen wpływał na elastyczność skóry?

W przypadku elastyczności skóry wyniki były mniej jednoznaczne.

Po 6 tygodniach w grupie przyjmującej kolagen odnotowano 11% poprawę elastyczności policzka w stosunku do wartości początkowej. Efekt ten nie utrzymał się jednak na takim samym poziomie do 12. tygodnia.

Po zakończeniu 12-tygodniowego okresu suplementacji nie stwierdzono istotnej statystycznie różnicy w elastyczności skóry pomiędzy całą grupą przyjmującą kolagen a grupą placebo.

Interesujące wyniki uzyskano natomiast w zaplanowanej analizie podgrupy kobiet w wieku od 45 do 54 lat. W tej grupie elastyczność skóry policzka wzrosła względem wartości początkowych o 20% po 6 tygodniach i o 10% po 12 tygodniach. Obie zmiany były istotne statystycznie w analizie wewnątrz tej grupy.

Jak uczestniczki oceniały kondycję swojej skóry?

Po 12 tygodniach kobiety suplementujące kolagen deklarowały większą poprawę niż uczestniczki przyjmujące placebo w kilku ocenianych obszarach.

W grupie kolagenu w porównaniu z placebo obserwowano większą procentową poprawę w zakresie:

  • ogólnej oceny skóry o 9%,
  • elastyczności o 23%,
  • nawilżenia o 14%,
  • promienności o 22%,
  • jędrności o 25%,
  • wyglądu zmarszczek o 15%.

Wyniki te wymagają jednak ostrożnej interpretacji. Różnice pomiędzy grupami w zakresie ocen dokonywanych za pomocą kwestionariusza VAS nie osiągnęły istotności statystycznej. Można więc mówić o obserwowanej tendencji w subiektywnej ocenie uczestniczek, ale nie o jednoznacznie potwierdzonej przewadze kolagenu nad placebo w tym zakresie.

Jak oceniono bezpieczeństwo suplementacji?

W badaniu monitorowano także zdarzenia niepożądane oraz parametry laboratoryjne.

Łącznie odnotowano 32 zdarzenia niepożądane u 19 uczestniczek. W grupie przyjmującej kolagen zgłoszono 18 zdarzeń, natomiast w grupie placebo 14.

Spośród 18 zdarzeń w grupie kolagenu 17 zostało ocenionych jako niezwiązane lub mało prawdopodobnie związane z badanym preparatem. Jeden przypadek łagodnych nudności uznano za potencjalnie związany z suplementacją.

Nie stwierdzono różnicy w liczbie zdarzeń niepożądanych pomiędzy grupami, a wszystkie ustąpiły do końca badania. Parametry hematologiczne oraz oceniane wskaźniki funkcji wątroby i nerek pozostawały w prawidłowych zakresach klinicznych.

Na podstawie wyników autorzy ocenili badaną suplementację jako dobrze tolerowaną w analizowanej populacji zdrowych kobiet.

Co warto zapamiętać z badania?

Wyniki badania wskazują przede wszystkim na potencjalny wpływ hydrolizowanego kolagenu rybiego na zmarszczki.

Po 12 tygodniach suplementacji odnotowano istotne zmniejszenie wyniku zmarszczek względem wartości początkowych po obu stronach twarzy. W przypadku prawej strony twarzy wykazano również istotną różnicę w porównaniu z placebo.

Wyniki dotyczące elastyczności skóry były bardziej złożone. W całej badanej populacji po 12 tygodniach nie wykazano istotnej przewagi suplementacji nad placebo. Korzystne zmiany odnotowano natomiast w podgrupie kobiet w wieku od 45 do 54 lat.

Także subiektywna ocena kondycji skóry była korzystniejsza w grupie przyjmującej kolagen, jednak różnice pomiędzy grupami nie osiągnęły istotności statystycznej.

Podsumowanie

Randomizowane, potrójnie zaślepione badanie kontrolowane placebo dostarcza danych wskazujących, że 12-tygodniowa suplementacja 10 g hydrolizowanego kolagenu rybiego dziennie może być związana ze zmianami wybranych parametrów wyglądu skóry.

Najbardziej wyraźne wyniki dotyczyły zmarszczek. W grupie suplementowanej odnotowano ich zmniejszenie względem wartości początkowych, a dla prawej strony twarzy również istotną różnicę w porównaniu z placebo.

W przypadku elastyczności oraz subiektywnej oceny kondycji skóry wyniki nie były równie jednoznaczne. Pokazuje to, jak ważne jest analizowanie nie tylko procentowych zmian obserwowanych w badaniu, ale również ich istotności statystycznej.

Badanie stanowi interesujące źródło danych dotyczących suplementacji hydrolizowanym kolagenem rybim i pokazuje, że jego wpływ na wybrane parametry skóry pozostaje obszarem wartym dalszych badań.

-----------------

Bibliografia

Evans M., Lewis E.D., Zakaria N., Pelipyagina T., Guthrie N. A randomized, triple-blind, placebo-controlled, parallel study to evaluate the efficacy of a freshwater marine collagen on skin wrinkles and elasticity. Journal of Cosmetic Dermatology. 2020. DOI: 10.1111/jocd.13676.