Kolagen to jedno z najważniejszych białek w organizmie człowieka. Występuje m.in. w skórze, kościach, stawach i ścięgnach, gdzie odpowiada za ich strukturę i wytrzymałość. Z wiekiem organizm wytwarza go coraz mniej, co jest naturalnym procesem. Z tego powodu wiele osób interesuje się suplementami zawierającymi kolagen, w tym kolagen rybi.

Kolagen rybi, nazywany także morskim, pozyskiwany jest najczęściej ze skóry ryb i w suplementach występuje głównie w postaci hydrolizowanej, czyli rozbitej na mniejsze fragmenty.

 

Właściwości kolagenu rybiego

Kolagen rybi zawiera przede wszystkim kolagen typu I – ten sam, który dominuje w ludzkiej skórze i kościach. Charakteryzuje się wysoką zawartością aminokwasów typowych dla kolagenu, takich jak glicyna, prolina i hydroksyprolina. To właśnie one są ważne dla struktury tkanek łącznych.

W suplementach kolagen rybi występuje najczęściej jako hydrolizat, czyli mieszanina krótkich peptydów. Taka forma była najczęściej stosowana w badaniach naukowych i jest łatwiejsza do strawienia niż kolagen w postaci naturalnych włókien.

 

Jak działa kolagen rybi?

Po spożyciu kolagen rybi nie trafia do organizmu jako gotowe włókna kolagenowe. W przewodzie pokarmowym jest trawiony do aminokwasów oraz krótkich peptydów.

Badania wykazały, że część tych peptydów może pojawiać się we krwi po spożyciu kolagenu. Oznacza to, że organizm wykorzystuje kolagen podobnie jak inne białka – jako źródło składników potrzebnych do różnych procesów metabolicznych. Kolagen rybi nie działa więc jak „gotowy budulec”, lecz jest elementem diety, który organizm przetwarza zgodnie ze swoimi potrzebami.

 

Kolagen rybi a wsparcie organizmu

Najwięcej badań dotyczących suplementacji kolagenem rybim odnosi się do kondycji skóry. W badaniach klinicznych oceniano m.in. nawilżenie, elastyczność oraz widoczność drobnych zmarszczek. Część badań wykazała poprawę wybranych parametrów skóry po kilkunastu tygodniach stosowania hydrolizowanego kolagenu pochodzenia rybiego. Przeglądy badań wskazują, że takie zmiany mogą występować, choć są to wyniki uśrednione, a reakcja organizmu może być różna u poszczególnych osób.

Kolagen jest również ważnym składnikiem chrząstki stawowej, dlatego peptydy kolagenowe badano pod kątem funkcjonowania stawów. Wyniki tych badań są jednak mniej jednoznaczne niż w przypadku skóry, ponieważ różniły się one czasem trwania, dawkami i rodzajem zastosowanego kolagenu.

Kolagen typu I stanowi także element struktury kości, jednak dane dotyczące wpływu suplementacji kolagenem na metabolizm kostny są ograniczone. W praktyce zdrowie kości zależy od wielu czynników, takich jak odpowiednia ilość białka, składników mineralnych i regularna aktywność fizyczna.

W przypadku włosów i paznokci, ich kondycja zależy od wielu czynników, w tym ogólnego stanu zdrowia i sposobu odżywiania, dlatego wpływ kolagenu rybiego w tym obszarze trudno jednoznacznie ocenić i jest indywidualny.

 

Podsumowanie

Kolagen rybi, stosowany najczęściej w formie hydrolizowanych peptydów, jest źródłem aminokwasów typowych dla kolagenu. Po spożyciu jest trawiony i wykorzystywany przez organizm podobnie jak inne białka. Najwięcej danych naukowych dotyczy jego stosowania w kontekście kondycji skóry, gdzie w badaniach obserwowano zmiany takich parametrów jak nawilżenie i elastyczność. W pozostałych obszarach, takich jak stawy, kości, włosy i paznokcie, dostępne dane są bardziej ograniczone.

Kolagen rybi warto traktować jako element diety, a jego potencjalne znaczenie rozpatrywać w szerszym kontekście stylu życia, sposobu odżywiania i indywidualnych potrzeb organizmu.

 

Bibliografia

  1. Pu S.-Y. et al. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Nutrients, 2023.
  2. Iwai K. et al. Identification of food-derived collagen peptides in human blood after oral ingestion of gelatin hydrolysates. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 2005.
  3. Lee J.S. et al. Liquid collagen from freshwater fish skin ameliorates hydration, roughness and elasticity in photo-aged skin: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical study. Nutrition Research and Practice, 2024.
  4. Lee M. et al. Oral intake of collagen peptide NS improves hydration, elasticity, desquamation, and wrinkling in human skin: a randomized, double-blinded, placebo-controlled study. Food & Function, 2023.
  5. Honvo G. et al. Role of collagen derivatives in osteoarthritis and cartilage repair: a systematic scoping review with evidence mapping. Osteoarthritis and Cartilage, 2020.